Miasto nazywane „Córką Bałtyku” zostało założone w 1550 roku przez szwedzkiego króla Gustawa Wazę. Przez 200 lat Helsinki były małą wioską z drewnianym kościółkiem w centrum. Pierwsze murowane domy pojawiły się w połowie XVIII w. Liczba mieszkańców sięgnęła wtedy 2000

Suomenlinna

Czas szybkiego rozwoju nastał, kiedy carska Rosja zainteresowała się Bałtykiem. Rozpoczęła się budowa Petersburga. Szwedzi postanowili umocnić swoją obecność na wschodnich rubieżach państwa i z pomocą Francji rozpoczęli trwającą 50 lat budowę twierdzy Sveaborg (szwedzka twierdza) na wyspie w pobliżu Helsinek. Finowie po uzyskaniu niepodległości przemianowali ją na Suomenlinna (fińska twierdza).

Była to jedna z największych na świecie budowli tego typu. Jeszcze zanim ukończono budowę, stała się centrum życia towarzyskiego w Helsinkach.

Dziś, wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO, jest jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc przez turystów. Na wyspę można się dostać promem z centrum miasta. Dobrze widać ją z wielkich promów Tallink Silja przypływających z Tallina i Sztokholmu.

W obrębie twierdzy znajduje się kościół wzniesiony w czasach rosyjskiego panowania w XIX w. Pierwotnie służył rosyjskim żołnierzom jako cerkiew, a dla Polaków wcielonych do rosyj­skiej armii urządzono w nim katolicką kaplicę. Wieża kościoła służyła jako latarnia morska, co było rozwiązaniem bardzo rzadko spotykanym w świecie.

Empirowe centrum miasta

W 1809 roku dla Helsinek zaczęła się nowa era. Rosja zwyciężyła w wojnie ze Szwecją i przejęła kontrolę nad miastem. Car Aleksander I przeniósł stolicę Finlandii z Turku do Helsinek i obdarzył kraj sporą autonomią. Projekt budowy nowego centrum miasta powierzono niemieckiemu architektowi C. L. Engelowi. Stworzony przez niego Plac Senacki otoczony budynkami Senatu, uniwersytetu, katedry luterańskiej i kamienicami zamożnych kupców stał się jednym z najczystszych przykładów architektury neoklasycystycznej na świecie.

Na środku placu umieszczono statuę cara Aleksandra II, którego Finowie darzyli przez wieki dużą sympatią – pod jego rządami uzyskali takie przywileje jak własna waluta (fińska marka) i znaczki pocztowe.

Uczuć tych chyba nie podzielał współczesny polski malarz Franciszek Maśluszczak, bo na jego obrazie statua zniknęła z pejzażu Placu Senackiego.

Spod pałacu prezydenckiego w kierunku morza zmierza popularna aleja Esplanade. Znajduje się na niej malowniczy targ, wypełniony w lecie stoiskami z kwiatami, rybami, owocami i pamiątkami. Okoliczne kawiarnie wyglądają, jakby nic się w nich nie zmieniło w ciągu 100 lat, które dzielą nas od czasów, kiedy przesiadywał w nich z przyjaciółmi sławny fiński kompozytor Jan Sibelius, który znaczy dla Finów tyle, co Chopin dla Polaków. Również w dzisiejszych czasach Helsinki rozbrzmiewają muzyką. Koncerty i inne wydarzenia artystyczne odbywają się zarówno w parku przy Esplanade, jak i w wielu innych punktach miasta. W czasie sierpniowej „nocy sztuki”  trafiają na ulice oraz do kawiarni i restauracji.

Marszałek Mannerheim

Słynny przywódca fiński, urodzony w tym samym roku co marszałek Piłsudski, ma swoją statuę w pobliżu budynku parlamentu. Jego muzeum znajduje się w Kaivopuisto, w pobliżu portu. Mannerheim swoje najlepsze lata spędził w Polsce, służąc w niej przed I wojną światową jako oficer carskiej armii. Po upadku Rosji carskiej przybył pociągiem do Finlandii i został obwołany dowódcą armii walczącej o niepodległość kraju. Również w czasie II wojny światowej poprowadził Finów do walki z armią sowiecką. Nie wygrał, ale w efekcie krwawej wojny Finlandia w okrojonym kształcie utrzymała swoją niepodległość. Jego grobowiec znajduje się pomiędzy mogiłami żołnierzy na cmentarzu bohaterów wojennych w Hietaniemi.

Nowoczesne, zielone miasto

Pięknym przykładem architektury fukcjonalizmu jest stadion zbudowany na olimpiadę w 1952 roku, zlokalizowany zaledwie pół godziny marszu od centrum. Odwiedza go wielu Polaków. Jego wysoka na 72 m wieża stała się charakterystycznym punktem w panoramie Helsinek. Z jej szczytu roztacza się wspaniały widok na miasto i jego zielone parki, liczne wysepki, skaliste wybrzeże z charakterystycznymi budyneczkami saun, plaże, dzielnice mieszkalne sprawiające wrażenie, jakby znajdowały się w środku lasu.

W pobliżu stadionu widać nowy gmach opery oraz budynek Finlandia Hall autorstwa  architekta Alvara Aalto. Po prawej stronie znajduje się tłumnie odwiedzany kościół zbudowany w skale i przykryty okrągłym, miedzianym dachem.

Idźmy dalej. Jeśli korzystasz z miejskiego roweru, masz do wyboru rozległą sieć ścieżek rowerowych. Jeśli wolisz tramwaj, turystyczna linia 3B/3T zabierze cię do kawiarni Ekberg, przypominającej tę Bliklego w Warszawie, oraz do restauracji z kuchnią fińską Konstan Möljä, którą prowadzi fińsko-polskie małżeństwo.

Autor jest fińskim dziennikarzem i przewodnikiem po Helsinkach

e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.